کلیاتی در باره سیمان

انواع سيمان

سيمان مصرفي در ساخت قطعات باربر بايد با يكي از مشخصات مشروح زیر مطابقت داشته باشد.

الف) مشخصات انواع سيمان پرتلند ASTM C150

ب) مشخصات سيمانهاي پرتلند آميخته روباره‌اي ASTM C595

پ) مشخصات سيمانهاي پرتلند آميخته پوزولاني ASTM C595

ت) مشخصات سيمانهاي پرتلند آميخته آهكي استاندارد ايران 4220

در هر پروژه بايد انتخاب نوع سيمان آن با توجه به ضوابط زير انجام شود :

الف) وقتي كه ويژگيهاي سيمانهاي نوع 2، 3، 4، 5 در تهيه بتن مورد نياز نباشد سيمان نوع 1 در عمليات بتني مصرف مي‌شود.

ب) براي مصرف در بتن‌هايي كه به طور ملايم در معرض تأثير سولفاتها قرار مي‌گيرند يا وقتي كه به هر دليل به گرمازايي كمتر در حين گيرش نياز باشد از سيمان نوع دو به جاي نوع يك مي‌توان استفاده كرد.

پ) براي تهيه بتن‌هاي زودگير بايد سيمان نوع 3 مصرف كرد.

ت) براي بتن‌ريزي در سازه‌هاي حجيم، بايد سيمان نوع 4 مصرف كرد.

ث) براي بتن‌هايي كه در معرض تأثير شديد سولفاتها باشند بايد از سيمان نوع 5 مصرف كرد.

ج) براي بتن‌ريزيهاي معمولي و حجيم و مواردي كه بتن در معرض حمله سولفاتها قرار مي‌گيرد مي‌توان از سيمانهاي پرتلند آميخته روباره‌اي و يا پوزولاني استفاده كرد.

آزمايشها

حداقل ماهي يك بار و يا به ازاي هر 100 تن سيمان، هر كدام كه زودتر اتفاق افتاد، براي هر نوع سيمان، بايد نمونه‌گيري شده و مورد آزمايش قرار گيرد. در ضمن به ازاي هر محموله سيمان تحويل شده به كارگاه لازم است حداقل سه كيلوگرم نمونه تهيه و به نحو مناسب علامت‌گذاري و به مدت حداكثر 4 ماه نگهداري شود تا در صورت لزوم مورد آزمايش قرار گيرد.

هرگاه كيفيت سيماني مشكوك باشد بايد از سيمانهاي موجود دركارگاه و يا از هر محموله سيمان تحويلي به كارگاه نمونه‌برداري كرد و آن را مورد آزمايش قرار داد. مصرف سيمانهايي كه در آزمايشات فوق مردود شناخته شود مجاز نبوده و بايد از كارگاه خارج شود.

آزمایشات متداول سیمان عبارتند از :

1-    تعیین مقاومت فشاری و خمشی سیمان

2-    تعیین زمان گیرش ویکات و گیلمور سیمان

3-    تعیین درصد انبساط اتوکلاو سیمان

4-    تعیین وزن مخصوص سیمان

5-    تعیین بلین (ریزی) سیمان

6-     تعیین میزان حرارت هیدراتاسیون سیمان

تحويل و انبار كردن سيمان

سيمان بايد فقط در كيسه‌هايي كه در كارخانه بسته‌بندي و علامت‌گذاري شده و يا به طور فله، به كارگاه تحويل شود. سيمانهاي مختلف بايد بر اساس نوع به طور جداگانه انبار و نگهداري شوند.

نگهداري سيمان

سيمان بايد در محوطه سرپوشيده و در هواي خشك و تهويه شده و خارج از تأثير شرايط جوي و در سيلوهاي آب‌بندي و هوابندي شده نگهداري و انبار شوند تا به سهولت قابل دسترسي بوده و نمونه‌گيري، كنترل و بازديد آنها امكانپذير گردد. سيمانها بايد روي سكوي تخته‌اي يا بتني كه حداقل 20 سانتيمتر از كف زمين طبيعي بالاتر باشد انبار شود و تعداد كيسه‌هايي كه روي هم قرار مي‌گيرند از 12 رديف يا حداكثر ارتفاع 1.8متر تجاوز نكند. مصرف سيمان مرطوب، سخت و كلوخه شده و يا سيماني كه به صورت پودر نباشد مجاز نخواهد بود.


منابع قرضه در خاکریزی راه

قرضه به منابعي اطلاق مي گردد كه كسري خاك مورد نياز جهت ساختمان خاكريز راه (پس از مصرف خاكهاي مناسب حاصل از خاكبرداريها و پي کني ها) از آنها تأمين مي شود.

انواع قرضه

قرضه بر سه نوع و به شرح زير است.

الف - قرضه جانبي

ب - قرضه موضعي

پ - قرضه منتخب

قرضه جانبی

قرضه ايست موجود در حريم قانوني راه و در صورت بلامانع بودن در نزديكي و مجاورت حريم راه.

قرضه موضعی

قرضه ايست كه از منابع مناسب موجود در طول راه و با رعايت حداقل فاصله حمل تعيين مي شود.

قرضه منتخب

قرضه ايست متشكل از مصالح رودخانه اي و يا كوهي و يا مصالحي با مشخصات معين كه از منابع خاص تأمين مي شود.

دامنه کاربرد قرضه ها

الف) فقط با ارائه دلايل توجيهي و تصويب كارفرما مي توان از مصالح قرضه جانبي، قرضه موضعي و يا قرضه منتخب در عمليات مصرف نمود.

ب) در صورت استفاده از قرضه جانبي، مقطع محلهاي قرضه بايد به شكل نقشه هاي تيپ كه توسط دستگاه نظارت ابلاغ مي شود تنظيم گردد به نحوي كه از آب شستگي احتمالي خاكريز و همچنين نفوذ آب به بدنه راه خودداري گردد، ضمن آنكه حتي الامكان از مصالح پايين دست راه مصرف شود.

پ) در موارد استفاده از قرضه هاي موضعي و منتخب، پيمانكار موظف است موافقت مالك محل قرضه ها را در قبال حفاري و برداشت مصالح جلب نموده و عنداللزوم محل را بعد از خاتمه كار تسطيح و تنظيم نمايد.  ضمناً حين بهره برداري از قرضه ها، شيرواني و كف محلهاي قرضه بايد طوري آرايش شود كه از ايستابي جلوگيري شده و عمل زهكشي مستمر به طور مؤثري در آنها انجام گيرد.

مصالح مناسب جهت خاکریزی

الف) كليه خاكهايي كه در گروه هفتگانه A-1 تا A-7 مشخصات AASHTO M-145 قرار مي گيرند به طور عام و خاص مصالح مناسب و قابل قبول هستند كه مي توان از آنها در كارهاي مختلف خاكي استفاده كرد.

ب) کليه خاكهاي گچي، نمكي، نباتي، زراعتي، لجني و غيره و مصالح داراي مواد آلي و رستنيها در شمار مصالح نامناسب قرار مي گيرند . به طور كلي معيار كمي تشخيص مصالح نامناسب كه بايد از مصرف آنها خودداري شود عبارت اند از :

-  خاكهايي كه ميزان مواد آلي آنها مطابق آشتو T-267 از ده درصد تجاوز كند نبايد مصرف شوند.

-  خاكهاي نمكي و گچي كه ميزان نمك (NaCl) و يا گچ (CaSo4) محلول در آب آنها به ترتيب بيش از 5و 10 درصد وزني باشد قابل مصرف نيستند.

-  از مصرف خاكهاي مارني و رسي كه دامنه خميري آنها بيش از 50 درصد باشد بايد خودداري شود.

- كليه خاكهايي كه حداكثر وزن مخصوص خشك آنها با روش آشتو T180-D کمتر از 1.55 تن در متر مكعب باشد، نبايد مصرف شوند.

منبع : نشریه 101