روش استاندارد براي تعيين زمان گيرش سيمان هيدروليكي توسط سوزن ويكات ASTM : C191
پس از پوشيدن دستكش به سرعت خمير سيمان تهيه شده را به شكل توپ در آورده و آنرا از فاصله حدود 6 اينچ 6 بار از يك دست به دست ديگر پرتاب نمائيد به طوري كه يك گلوله نسبتاً كروي ايجاد شود كه با كمترين دستخوردگي و به آساني وارد حلقه ويكات شود. گلوله خمير سيمان را در كف يك دست گرفته و آنرا از انتهاي گشادتر حلقه كه در دست ديگر است به داخل حلقه فشار دهيد ، به طوري كه حلقه كاملاً از خمير سيمان پر شود. با يك حركت كف دست خمير اضافي را از انتهاي بزرگتر حلقه برداريد. حلقه را از طرف گشادتر روي صفحه پايه گذاشته و بوسيله يك ماله با لبه هاي تيز كه با زاويه كمي نسبت به بالاي حلقه نگهداشته شده خمير اضافي بالاي حلقه را با يك حركت برش دهيد و در صورت لزوم با چند حركت آرام ماله سطح آنرا صاف نمائيد. لازم به تذكر است كه طي عمليات بريدن و صاف كردن ، خمير سيمان فشرده نشود.
بلافاصله پس از قالب گيري در حاليكه نمونه در حلقه و روي صفحه قرار دارد در اتاق رطوبت قرار دهيد تا زمان آزمايش فرا رسد. 30 دقيقه پس از قرار گرفتن نمونه در اتاق رطوبت آنرا خارج و با سوزن به قطر 1 ميلي متر ويكات آزمايش كنيد سپس هر 15 دقيقه يكبار اين كار را تكرار نمائيد (براي سيمان هاي تيپ 3 هر 10 دقيقه يكبار) تا اينكه به نفوذ 25 ميلي متر يا كمتر برسيد. براي آزمايش نفوذ سوزن ویکات را در تماس با سطح ملات بياوريد پيچ را محكم نموده و نشانه را روي صفر يا هر نقطه ابتدائي ديگر قرار داده و آنرا قرائت نمائيد. پيچ را شل نمائيد تا ميله روي سطح خمير رها شود. 30 ثانيه پس از رها شدن ميله نفوذ را از روي مقياس بخوانيد. اگر خمير كاملاً نرم به نظر مي رسد از رها كردن ميله توسط پيچ خودداري نمائيد كه ممكن است سوزن خم شود. بنابر اين زماني ميله را رها كنيد كه مطمئن باشيد سوزن به صفحه اصابت نمي نمايد. مي توانيد در مراحل ابتدائي ميله را با دست كنترل كنيد. محل سوزن خوردن نمونه بايد 4/6 ميلي متر از نقاط قبلي فاصله داشته باشد همچنين نقاطي كه سوزن مي خورد بايد 5/9 ميلي متر از جدار داخلي قالب فاصله داشته باشد.

گيرش ابتدائي زماني است كه سوزن 25 ميلي متر يا كمتر در خمير فرو مي رود و گيرش نهائي زماني است كه سوزن به اندازه قابل ملاحظه اي در خمير فرو نرود و تنها اثري روي سطح خمير به جا گذارد.
نکته
1- تا پايان آزمايش نمونه بايستي داخل قالب و بر روي صفحه قرار داشته و پس از هر بار آزمايش (سوزن زدن) نمونه بايستي در اتاق رطوبت قرار داده شود.
2- دستگاه ويكات و ساير ابزار آزمايش بايستي در طول آزمايش عاري از ارتعاش باشند.
3- بايستي دقت شود سوزن 1 ميلي متري ويكات كاملاً مستقيم بوده و كج نشده باشد.
4- سوزن 1 ميلي متري ويكات بايستي كاملاً تميز باشد زيرا چسبيدن خمير سيمان در طول آن باعث كندي نفوذ و جمع شدن خمير سيمان در نوك آن باعث افزايش نفوذ مي شود.
5- زمان گيرش سيمان نه تنها تحت تاثير ميزان آب و دماي آن قرار دارد بلكه به دما و رطوبت هوا نيز بستگي دارد لذا رعايت دما و رطوبت استاندارد براي ابزار آزمايش آزمايشگاه و اتاق رطوبت كاملاً ضروري مي باشد.
گزارش
گیرش ابتدایی و نهایی سیمان را از زمان تماس آب با سیمان بر حسب دقیقه یادداشت و گزارش نمایید.
با سلام